Tekst zredagowany 2008-05-14.

10 lat minĂŞÂło...

W historii stron internetowych poœwiêconych LHS znalaz³o siê kilka dat, które z okazji dziesi¹tej rocznicy ich uruchomienia warto przytoczyÌ :) Historia serwisu popularyzuj¹cego LHS jest doœÌ przewrotna. Przez ten czas sporo siê wydarzy³o, choÌ mam wra¿enie jakbym zaczyna³ wczoraj.

Daty daty daty...

Wszystko zaczê³o siê prawdopodobnie w marcu 1998, kiedy to szkoln¹ pracowniê matematyczno-informatyczn¹ w ³ódzkim Technikum Kolejowym pod³¹czono do internetu. S³owo "pod³¹czono" w dzisiejszych czasach mo¿e siê wydawaÌ nieco na wyrost - wtedy by³ to po prostu pod³¹czony do komputera modem US Robotics, o "zawrotnej" jak na dzisiejsze czasy prêdkoœci 33,6 kbps. Warto dodaÌ, ¿e nie by³o to sta³e ³¹cze, gdy¿ wtedy po³¹czenie z Internetem zestawia³o siê przy pomocy dial-upu TPSA, dzwoni¹c na s³ynny numer 0-202122. Za³o¿y³em wtedy konto na jednym z dwóch polskich serwerów oferuj¹cych darmowe miejaca na www i email. Wtedy istnia³y dwa takie serwery - polbox i KKI. Polbox z tego co pamiêtam dawa³ 1MB przestrzeni, KKI "a¿" 3MB. Na owe czasy 3MB (które mo¿na by³o zmieœciÌ na trzech dyskietkach 3,5") oferowane przez KKI by³o rarytasem, choÌ na swoich stronach w zamian za "darmowe" konto trzeba byo zamieszczaÌ banner KKI, a na skrzynkê e-mail z czasem zaczê³y przychodziÌ niechciane reklamy i spam.

ZaÂłoÂżona przezemnie wtedy prosta "Strona Domowa Ciemnego" (http://www.kki.net.pl/~ciemny/) skÂładaÂła siĂŞ dosÂłownie z trzech plikĂłw .htm i kilku grafik. ZostaÂła zaprojektowana bodajÂże w Netscape Composerze i jedynÂą rzeczÂą jaka dynamicznie siĂŞ tam rozwijaÂła byÂła podstrona poÂświĂŞcona LHS (na dobry poczÂątek z dwoma zdjĂŞciami mostu na Sanie wykonanymi w 1994 r).

Jak to bywa ze stronami domowymi, ich w³aœciciel zazwyczaj ich nie aktualizuje. W tym przypadku by³o nie inaczej - w maju podj¹³em decyzjê o zaprzestaniu dalszego rozwoju strony i stworzenia nowej, wy³¹cznie poœwiêconej LHS (wtedy jeszcze skrót zapisywano jako LH-S). Zaopatrzony w MS Publisher 98, posiadaj¹cy du¿o wiêksze mo¿liwoœci edycyjne ni¿ program Netscape'a stworzy³em na pocz¹tek jedn¹ du¿a stronê, która zawiera³a podstawowe informacje o LHS i parê zdjêÌ. Strona ta nazwana wtedy Witryn¹ LHS (WLH-S) zosta³a wygenerowana po raz pierwszy do publikacji dok³adnie 14 maja 1998, co umownie zosta³o przyjête jako narodziny dzisiejszej LHS.pl. Nastêpnego dnia w godzinach popo³udniowych (15:20) strona zosta³a opublikowana na serwerze KKI.

Jak Âłatwo siĂŞ domyÂśliĂŚ, strona dynamicznie siĂŞ rozwijaÂła - owe 3 MB przestrzeni siĂŞ wkrĂłtce wyczerpaÂło. PierwszÂą rzeczÂą byÂło lepsze skompresowanie obrazkĂłw .jpg, oraz odchudzenie HTML-a - od 02.07.1998 strona powstawaÂła juÂż w zasadzie w Notatniku Windows.
10.08.1998 podczas spaceru po nasypie LHS w Padwi Narodowej powsta³ pomys³ na rozbudowê serwisu o Interaktywn¹ Galeriê LHS i kilka innnych podstron, które jak na owe czasy by³y rewolucyjnymi pomys³ami. Do dziœ mam sentyment do kilometra 200.0 ze wzglêdu na pomys³y jakie siê tam wtedy urodzi³y. Wszystko w zasadzie nie potoczy³oby siê "w³aœciwym torem" gdyby nie jedna osoba, o której warto tu wspomnieÌ. Mam tu na myœli swojego wujka Marka, kolejarza z którym ze wzglêdu na wiêzy rodzinne i wakacje w Stalowej Woli jeŸdzi³em na SU45-192 (z jednym epizodem w Hrubieszowie na SU45-069). WiêkszoœÌ wyjazdów ze wzglêdu na bliskoœÌ Stalowej Woli by³a powi¹zana z LHS, wtedy sporo poci¹gów prowadzonych trakcj¹ spalinow¹ kursowa³o jeszcze na zamojszczyznê (by³y np. kursy Stalowa Wola Rozwadów-Bi³goraj-Stalowa Wola Rozwadów, o których ma³o kto dziœ pamiêta).

Wakacje 1998 obfitowaÂły nie tylko w nowe pomysÂły, ale i nowych kilka zdjĂŞĂŚ. 3MB oferowane przez KKI przestaÂło wystarczaĂŚ. Z odsieczÂą przyszedÂł zaÂłoÂżony przez trĂłjmiejskÂą firmĂŞ Koti Projekt Mecenat, ktĂłry oferowaÂł 25 MB na stronĂŞ WWW i darmowÂą poddomenĂŞ. Strona musiaÂła jedynie istnieĂŚ w sieci i byĂŚ ciekawa. I tak 20. paÂździernika 1998 strona zaistniaÂła pod adresem http://ciemny.koti.com.pl. Po jakimÂś czasie Internetowa Witryna LHS zmieniÂła swÂą nazwĂŞ na InternetowÂą StronĂŞ LHS (IS LHS).

Nastêpna przeprowadzka nast¹pi³a po powstaniu serwera kolej.pasjo.net.pl (póŸniejszy kolej.pl) - by³o to zapewne na prze³omie lat 1999/2000 - strona mia³a wtedy kilkadziesi¹t MB, zaczê³y dochodziÌ pierwsze dŸwiêki, powoli rodzi³a siê koncepcja czegoœ co by³o pocz¹tkiem dzisiejszego s³upka kilometra¿owego.

Kolejna znaczÂąca data w historii serwisu to 1. sierpnia 2000. Wtedy to NASK zarejestrowaÂł domenĂŞ LHS.pl, ktĂłra od oÂśmiu lat serwis funkcjonuje do dziÂś. Dane zostaÂły przeniesione z Krakowa do ÂŁodzi i tak zostaÂło do dziÂś (wiele osĂłb nie zdaje sobie sprawy, Âże strony LHS.pl znajdujÂą siĂŞ w ÂŁodzi, miejscu odlegÂłym od LHS o kilkaset kilometrĂłw :). Wtedy teÂż IS LHS zaczĂŞÂło siĂŞ identyfikowaĂŚ skrĂłtem LHS.pl i charakterystycznym logo przedstawiajÂącym sprzĂŞg SA-3 (przez osoby nie zwiÂązane z kolejÂą okreÂślane "rÂączkami").

Layout

Przez tych 10 lat istnienia layout serwisu ewoluowa³ 8 razy (dla dociekliwych: obecna wersja ma numer kodowy 7.0). I tu drobna ciekawostka - przez pierwsze miesi¹ce strona funkcjonowa³a na granatowym i czarnym tle. 14. wrzeœnia 1998 r. pojawi³ siê layout bêdacy "negatywem" - czyli na bia³ym tle granatowy (póŸniej czarny) tekst. Stworzona wtedy charakterystyczna paleta barw (z drobnymi korektami) jest wykorzystywana do dziœ, równie¿ na LHS.

Serwer

Serwisu nie by³oby bez serwera. O ile do 1999 r. funkcjonowa³ on w oparciu o ró¿ne darmowe hostingi, o tyle póŸniej by³y to normalne maszyny pe³ni¹ce role serwerów www. Pierwszym rdzennie w³asnym serwerem jaki mia³o LHS.pl by³ tzw. Adaœ (adas.lhs.pl) - maszyna z procesorem Intel Pentium 100 i 32 MB RAMu na pok³adzie. By³ to zreszt¹ wczeœniej mój domowy komputer, na którym urzeczywistnia³y siê pomys³y na pierwsze strony poœwiêcone tematowi LHS.

Przez kilka lat Adaœ dzielnie dawa³ sobie radê, jednak wraz z rozwojem techniki i wzrostem wymagaù systemów operacyjnych procesor 100 MHz by³ za s³aby aby udŸwign¹Ì ca³oœÌ. W styczniu 2004 po przeprowadzeniu testów wymieni³em p³ytê g³ówn¹ z procesorem, która od tej pory mia³a spory zapas mocy obliczeniowej. Sytuacja trwa³a do grudnia 2007 kiedy w wyniku awarii zasilacza serwer praktycznie uleg³ spaleniu. Zakupiona nowa p³yta g³ówna (nota bene o oznaczeniu fabrycznym typu 1520 jednoznacznie kojarz¹cym siê z szerokim torem) obs³ugiwa³a strony do koùca maja, kiedy to w wyniku zmian hostingowych niemo¿liwe sta³o siê dalsze funkcjownowanie LHS.pl na dotychczasowym ³¹czu. W tym miejscu olbrzymie podziêkowania nale¿¹ siê ekipie ³ódzkiego oddzia³u Radia ESKA, dziêki któremu ³adnych parê lat ogl¹danie stron LHS.pl by³o mo¿liwe.

Obecnie strony LHS.pl obsÂługuje serwer DGC.

Poza internetem

LHS.pl to nie tylko strona internetowa. To rĂłwnieÂż kilkaset wyjazdĂłw, plenerĂłw, sesji nagraniowych, czy grilli przy torze LHS. Podczas tego typu spotkaĂą rodzÂą siĂŞ nowe pomysÂły i idee. O jednej z nich warto wspomnieĂŚ - jest to LALA, czyli Lista Autoryzowanych LokAli.

Nie wiadomo ok³adnie kiedy wpadliœmy na pomys³ zapisywania miejsc obok LHS, gdzie warto przyjœÌ i coœ smacznie i tanio zjeœÌ, albo równie dobrze przenocowaÌ.

Absolutnie pierwszym miejscem które otrzym³o autoryzacjê i posiada j¹ do dziœ jest bufet dworcowy w Bukownie. Co wiêcej, wygl¹d samego lokalu jak i osoba obs³uguj¹ca nie zmieni³y siê równie¿ od lat. Za oknami je¿d¿¹ poci¹gi LHS i Cargo, co nadaj temu miejscu bardzo specyficzny klimat. Nieraz zdarza³o siê, i¿ mechanicy poci¹gu oczekuj¹cego na mijanie zg³odniali zamawiali zapiekankê z dostaw¹ do kabiny :)

Parê s³ów na koniec...

Przez te 10 lat serwis LHS.pl sta³ siê niekwestionowanym Ÿród³em wiedzy o LHS, swoistym dokumentem na bie¿¹co pokazuj¹cym ¿ycie na prawie 400 km ¿elaznego szlaku. Sta³ siê tez rodzajem przewodnika dla mi³oœników kolei, gdzie warto pojechaÌ i zrobiÌ zdjêcia, gdzie siê ustawiÌ. Wiele fotografii robionych na LHS pochodzi z miejsc, w których wczeœniej by³ ktoœ z LHS.pl i uwieczni³ przeje¿d¿aj¹cy poci¹g czy krajobraz, choÌ tu dodam, i¿ jest jeszcze wiele urokliwych miejsc, gdzie mo¿na siê ustawiÌ z aparatem. Mnie brakowa³o zawsze albo czasu, albo poci¹gu :-) Warto podkreœliÌ, ¿e LHS.pl jako pierwszy i jeden z niewielu do tej pory serwisów poœwiêconych kolejnictwu w galerii zdjêciowej umieszcza nie tylko zdjêcia taboru, ale równie¿ krajobrazu w który szlak jest wpisany (galeria widoki).
Równie¿ kilka rozwi¹zaù funkcjonuj¹cych na WWW - takich jak np. bramka trainspotterska czy mapa interaktywna znalaz³o wiernych naœladowców. Ca³y serwis od pocz¹tku do koùca zosta³ oparty na dedykowanych rozwi¹zaniach napisanych specjalnie na jego potrzeby, czego efektem jest nieszablonowoœÌ i przejrzysta nawigacja.

Niezmiernie mnie to cieszy, i¿ serwis, który wymaga sporego nak³adu pracy, czasu i (niestety) œrodków finansowych wzbudza uznanie w oczach nie tylko mi³oœników kolei, ale te¿ kolejarzy czy osób nie zwi¹zanych z kolej¹ w ogóle. Dziêkujê wszystkim za wiele ciep³ych s³ów, i dowodów sympatii przekazanych na szlaku, czy te¿ poprzez email/gg.

Tomasz CiemnoczuÂłowski

Napisz do redakcji